Desde o Laboratorio de Radon de Galicia queremos compartir unha serie de publicacións en formato artigo desenvoltas dentro do noso grupo durante 2025. Cada unha delas leva un comentario realizado por Alberto Ruano, director do Laboratorio.
- Ruano-Ravina A, Martín-Gisbert L. Radon e enfermidade: é hora de realizar máis estudos de casos e controis. JAMA Netw Open. 2 de xaneiro de 2025; 8(1):e2454327. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2024.54327. Neste comentario invitado, destacamos a necesidade de realizar máis estudos de casos e controis con medicións individuais de radon, tras o elevado número de estudos nos que se mide a exposición ao radon a nivel agregado. Esta revista é unha revista do primeiro decil con factor de impacto e cunha audiencia mundial.
- Martin-Gisbert L, Kelsey KT, Ruano-Ravina A. Estamos subestimando a exposición ao radon en interiores nas zonas prioritarias de radon? Occup Environ Med. 23 de xullo de 2025; 82(5):213-214. doi: 10.1136/oemed-2025-110093. Trátase dun editorial publicado nunha das revistas máis relevantes (probablemente a máis relevante segundo o factor de impacto) sobre a importancia de considerar a exposición ao radon simultaneamente no traballo e no fogar, especialmente en zonas propensas ao radon. Simulamos a dose efectiva en diferentes exposicións ao radon en ambos os lugares, utilizando os coeficientes da ICRP, onde mostramos que, en ocasións, as doses efectivas poden ser realmente elevadas. Segundo o noso coñecemento, é a primeira vez que se publica un enfoque deste tipo.
- Martín-Gisbert L, Ruano-Raviña A, García G, Piñeiro-Lamas M, García-Talavera M, Teijeiro A, Candal-Pedreira C. Duración fronte a intensidade da exposición no risco de cancro de pulmón debido á exposición ao radon na poboación xeral. Sci Total Environ. 15 de xuño de 2025; 981:179569. doi: 10.1016/j.scitotenv.2025.179569. Trátase dunha publicación nunha revista do primeiro decil, unha das máis relevantes no campo das ciencias ambientais. Neste estudo mostramos, por primeira vez, se a duración da exposición pode supoñer un risco diferente de cancro de pulmón en comparación coa intensidade da exposición ou viceversa. Isto fíxose co tabaco, pero non co radon. Ademais, mostramos que o risco de cancro de pulmón segue aumentando tras exposicións superiores a 35 anos, un período que non se analizou nos estudos conxuntos europeos ou estadounidenses.
- Martín-Gisbert L, Ruano Raviña A, García-Talavera M, Candal-Pedreira C, García G, Varela Lema L, Pérez Ríos M, Rey-Brandariz J. Mitigación do radon no lugar de traballo en España: un estudo transversal baseado en entrevistas. Gac Sanit. 15 de xaneiro de 2025; 39:102440. doi: 10.1016/j.gaceta.2024.102440. Neste estudo, entrevistamos a empresarios para preguntarlles por que non tomaron medidas para remediar o radon tras as medicións realizadas, con resultados e razóns relevantes. A bibliografía dispoñible sobre este tema é moi escasa, especialmente en Europa, e necesítanse enfoques deste tipo para mellorar as políticas sanitarias tras a medición do radon no traballo.
